Background Image
Table of Contents Table of Contents
Previous Page  10 / 108 Next Page
Information
Show Menu
Previous Page 10 / 108 Next Page
Page Background

скай), онно политсыылка эрдэ олохсуйбут сирэ буолан, эрдэттэн кы -

раадыстанан, тымныы полюһун сүүстэн тахса сыллааҕыта бэйэлэри-

гэр көһөрөн ылбыттар эбит (онуоха диэри тымныы киининэн Якут-

скай куораты ааттыыр эбиттэр).

Букатын кэнники, 1925 с. профессор Сергей Обручев Өймөкөөҥҥе

тахса сылдьан, маннааҕы тымныыны аан маҥнай кэмнээн-кыраадыс-

таан, тымныы полюһун Верхоянскайтан аны Өймөкөөҥҥө көһөрбүтэ.

Дьэ онтон ыла бу көһөн күккүрээн кэлбит тымныы полюһа олохтоох

сирин булла. Өссө Антарктика диэн баар. Ол туһа туспа. Ууллубут

хас эмэ километр халыҥ муус өрөһөлөөн өрө дыгдайан тахсыбыт

дойдутугар тымныйымына хайыай даҕаны, ириэ дуо?..

Уус-Ньара, Аартьжтааҕы автобаза олохтоохторун кэпсииллэри-

нэн, тымныы манна сэттэ уоҥҥа тиийтэлиир, бэл ону таһынан түһү-

тэлээн ыларын бэлиэтээбиттэр. Оннук тымныыга ыстаал тшмир то-

һута барар, эрэсиинэ саплыкыны, массыына колоһотүн хаҕын тоҥ

буорга бырахтахха бытарыйа-бытарыйа үлтү барар эбит.

1971 —1972 сыллаах кыһын Өймөкөөн — Магадан

быыһынааҕь:

Кураан ах салаатыгар тымныы' төһөнү көрдөрбүтэ биллибэт. Дьу -

каахтыылар ону х айалара да кэмнээн көрбөтөхтөр. Чэ, бука диэн

таайдахха, соччо сымнаан, сыанан-арыынан аҕаан абыр ааб ат ах кы-

һын үөскээн аастаҕа буолуо. Ону кэмни-и, тургута барбакка, ылбыттар

да д ьукаахтаһан кэбиспиттэр. Бүттэҕэ ол.

Дьукаахтыылартан биирдэстэрэ манна олохтоох «Оҕонньорууска»

эбит. С ааһа хаһа, туох идэдээҕэ зҥин олохтоох тэрилтэлэртэ бэлиэ-

тэммэтэх. Оттон иккистэрэ Магадан уобалаһынааҕы бөһүөлэктэн би*

риискэҕэ туттуллар шахта өйебүлэ, тирээбилэ бэрэбинэни кэрдэ кэл­

бит мае кзрдээччи киһи.

Бириискэ дьоно диэн, санаан да көрдөххө, оттон күүс-кыах боҕе-

лөөх дьон кэллэхтэрэ дии. Түертүү киһи киирэр икки будка дьиэни

тракторынан, бульдозерынан состорон, суол-иис бөҕөтүн солоон,

ньиргийэн-ньаргыйан үйэ-саас тухары чуумпуран турбут Кураан ах

сала аҕ а кэлэн олохсуйбуттар.

Мае кэрдээччилэр маҥнай дьукааҕа суох соҕотох кыетаан барбыт-

тар. Сааһыгар итийэн, халыҥ хаар хаптайан, дулҕа сиэлэ күп-күөх

чууруктанан тэһи корен кэбиһиитэ, кинилэр кэлбит сирдэригэр тоннол-

лөрө буолбут. Уһун кыһыны этэҥҥэ кыстаппыт, итиитинэн-суоһунан

угуттаабыт будка дьиэлэрин көһөрөн илдьиэхтээх эбиттэр.

Дьэ ол теннөр дьон хаһаайыстыбаларын бэрийэн корүүлэригэр

кыра мэһэй тахсыбыт. Биир будкаларын баара, судургутук эттэххэ,

бульдозерга соһуллар кулугута, кулгааҕа буолуо, оттон мае кэрдээч­

чилэр бэйэлэрин тылларынан —«укоһа», «ушкалара» силлэн, иннинэн

Да кэннинэн да сыҕарыйбат буолан хаалбыт эбит. Государство мала -

сала быраҕылларга тиийэн дьону улаханнык мунчаарта быһыылаах .

Үлэһиттэр хайыахтарын булбакка хаста да тула зргийбэхтээн көрдү-

лэр. Сорохторо ушанка бэргэһэлэрин сүүстэригэр умса тардынан, кэ-

тэхтэрин тарбанан, сөптоех быһаарыыны була охсубатахтар..

Тайҕа киһитэ бэйэтэ да судургу буолар үгэстээх. Будка дьиэ ал-

дьаммыт «укоһун» уонна «ушкатын» оссо биирдэ туппалаан корон

баран, еабы-сапсыйан кэбиспиттэр.

— Ничего, турдун!— диэбит биригэдьиирдэрэ.

— Тулуйуо, аата кыыс буоллаҕай!— быһаарбыт иккистэрэ.

— Оччо соҕотохсуйдаҕына дядя Мишка да кэлэн дьэгдьитгиэ,—

диэбит үһүе мае кэрдээччи.

Дьэ итинник кылгас буолан баран таба бэргэн быһаарыыны ылы-

нан, доҕолоҥ будкаларын кытта аны кыһын тонной кэлиэх буолан

быраһаайдаһан, бүтүн будкаларын бульдозердарга состорон, дьиэлэ-

8