Background Image
Table of Contents Table of Contents
Previous Page  11 / 108 Next Page
Information
Show Menu
Previous Page 11 / 108 Next Page
Page Background

рин-уоттарын, культурнай кииннзрин ахтыбыт бэрэбинэ кэрдээччилэр

аар-тайҕа баһын биир гына сатарытан, куугуната-куйаарда ыллатан

айанныы турбуттара. Доҕолоҥ будка муҥнаах кыыс буолан төрөөбөтөх

буруйугар еуоч-соҕотох күкээрэн туран хаалбыта.

Ол эрээри айылҕа адьас иччитэх турбута диэн суох. Өр-өтөр буол-

бакка эйиигин ким эрэ, туох зрэ син^биир солбуйуохтаах. Ону бэрт

өрдеөҕүттэн, биһиги үөрэҕэ суох өбүгэлэрбитигэр тиийэ өйдүүр эбит-

тэр. Ол иһин буолуо, бэл букатын быраҕыллан, иччитэхсийэн хаалбыт,

тииһэ-уоһа тоороттон түопүт кырдьаҕас өтөхтөрү иччилии сатыыр эбит

буолуохтаахтар. Ол иһин буолуо кинилэр, былыргы дьон, бэл диэтэр

иччитэх хаалбыт эргэ өтөхтөргө ара ас иччилэри, өтөх абааһыларын

өйдөрүн күүһүнэн оҥорон, көһөртөөн аҕалан, «олохтуур» эбиттэр. Ол

тулатыгар ара ас эҥин эгэлгэ номохтору, суостаах үһүйээн кзпсээннэр

оһуордарын өрөр, айар эбит буолуохтаахтар. Онуоха эбии дьон өйдөөҕө

ол куттанар абааһы көрер абааһыларын бэйэлэриттэн тэйитэ, «кеске»

ыыта сатыыр буолуохтарын эмиэ сөп.

Бэрэбинэ кэрдээччилэр барбыттарыттан ыла, сааһы сайын, сайы-

ны күһүн солбуйан, эҥин ара ас өҥнөөх оҕуруолары уус тарбахтаах

дьоҕур илии сапка тиһэн кычыгыраппытын курдук, утуу-субуу сиэтти-

һэн кэлэн ааһыталаатылар . Ол тухары биһиги доҕолоҥ будкабыт, били

олоҥхоҕо уһун айаҥҥа туруммут богдо бухатыыр курдук, сааһы са-

мыырынан, сайыны куйааһынан, күһүнү өксүөнүнэн билэн, күкээрэн

турда. Ол д а олус өр соҕотохсуйан чуҥкуйбата. Мае кэрдээччилэр ба-

ралларыгар дьон бэртэрэ си-дьүгээр билгэлээбэтэх эбиттэр.

Кинилэр биир үтүө билсиилээхтэрэ булчут уонна табаһыт эдэркээн

эбээн Сөмен ыстаадаттан быстыбыт сүтүк т абалары көрдүү иһэн, ту-

л аай ах будкаҕа таарыйан ааһыах санаата кэлбитэ. Кини, наадаҕа-

сылдьар киһи, иччитэх дьиэҕэ таарыйбакка ааһа тзптэриэн да сөп этэ.

Ону >6aaipa кини дьиэ аттыгар кэлэн тохтоон, уучаҕыттан түһэя эргим-

ургум көрөттөөтө. Баҕар кини ааспыт кыһыннааҕы доҕордоһуу күн-

нэрин, көрсүһүүлэрин кэриэстээн тохтообута буолуо, ону таһынан хайа

«Несхожий» хаалбыт малы-салы араҥаччылыыр, көрө-истэ сылдьар-

ертөн олохтоммут үгэһи, тайҕа «суруллубатах сокуонун» тутуһар диэн

эмиэ баар.

Семен эргийэн көрбүтэ — дьиэ бүүс-бүтүн турар эбит. Бүрүөһүн-

нээх халыҥ мае халҕаныгар эрэ ханнык суол-иис хаалбытын кыраҕы

харах бэлиэтии көрдө. Бу мае кэрдээччилэр суоллара буолбатах, он-

нук суолу тырыыппайдаан хаалларыахтарыгар кимтэн оннук сытыы

тыҥыраҕы уларсыахтарай , атын ыалдьыт кэлэ сылдьыбытын бэлиэтэ.

Сонумсах муҥнаан тыа кырдьаҕаһа хаалларбы т бэлиэлэрэ. Ыалдьыт

халҕан тулатынааҕы боолдьоҕу үргэһэн көрбүт. Онно сөл буолбакка

халҕан бүрүөһүнүгэр ханнык эрэ бэрт судургу иероглифтары ииппэрэй-

тааппарай сурааһыннаан, туора-маары тардыталаан хаалларбыт. Хал-

лаан суруксута!.. Чахчы кини буочара — Мишка суола. Будкаҕа кии-

рээри, ааны тардыалаһа сатаан баран, кыайбакка төрүт да кыараҕа-с

көҕүстээх муҥнаах, кыһыйбычча тарааппайдаан хаалларбы т еуола-

ииһэ буолуохтаах.

II

Семен сыыспатаҕа. Мишка ити бириэмэҕэ соҕотох турар будканы

кытта саҥардыы билсии таһа аран эрэр кэмэ этэ. Дьолго, кинилэр хар-

дарсан абыраннылар. Арай биирдэрэ будка кэнниттэн биитэр анныт-

тан змискэ ыадастан таҕыстын, иккиһэ — киһитэ аан иннигэр ол иип-

пирэй-тааппарай суругу ааҕа туран түбэстин, уун-утары керсүһэ түс-

түннэр. Оннук эмискэ ыы муннуларынан ыкса анньыһыыттан дэҥ